Morfitronik Security & Privacy

Przeciek DNS (DNS leak) w VPN (resolvconf)

2016-04-25 12:37:51
Morfik

Przeciek DNS (dns leak) to nic innego jak wyciek poufnej informacji, za sprawą nieprawidłowej konfiguracji resolver’a DNS. Może niekoniecznie jest winne tutaj samo oprogramowanie, które realizuje zapytania DNS, czy też serwer domen jakiejś organizacji. Chodzi głównie o tematykę VPN, gdzie cały ruch sieciowy powinien być wrzucany do tunelu SSL/TLS i szyfrowany. W pewnych sytuacjach, zapytania DNS mogą zostać wysyłane pod zewnętrzny resolver, często w formie niezaszyfrowanej i do tego poza połączeniem VPN. Ten ruch można podsłuchać, przechwycić i poddać analizie. Celem tego artykułu jest tak skonfigurowanie linux’a (w tym przypadku dystrybucja Debian), by te przecieki wyeliminować. Jest to możliwe za sprawą narzędzia resolvconf.

Realizowanie zapytań DNS w linux’ie

Linux’y standardowo nie posiadają żadnego oprogramowania, które cache’uje zapytania DNS w celu szybszego zwracania wyników, tak jak to robi, np. windows. Tutaj trzeba świadomie sobie taką usługę zainstalować i skonfigurować. W przeciwnym wypadku zapytania będą przesyłane bezpośrednio do upstream’owego serwera DNS. Adresy takiego serwera domen są pobierane zwykle z lease DHCP, którą nasz system otrzymuje od serwera DHCP providera internetowego. Następnie ten wpis jest przetwarzany i adres serwera DNS wędruje do pliku /etc/resolv.conf . Większość aplikacji internetowych przy rozwiązywaniu domen odpytuje adres IP, który w tym pliku się znajduje. Oczywiście w pliku /etc/resolv.conf może się znajdować kilka adresów (maksymalnie 3). W takim przypadku, jeśli system nie będzie w stanie się skontaktować z pierwszym adresem, automatycznie odpyta drugi i trzeci w kolejności, w której występują w tym pliku. Domyślny przedział czasu między przejściem do kolejnego serwera nazw w przypadku braku odpowiedzi to 30 sekund.

Załóżmy teraz na moment, że skonfigurowaliśmy sobie połączenie VPN. Niemniej jednak, zapomnieliśmy przepisać plik /etc/resolv.conf . W lease otrzymanej z serwera DHCP był zawarty wpis z serwerem DNS o adresie 192.168.3.1 . W taki sposób, wszystkie zapytania o domeny zostaną przesłane do tego lokalnego serwera DNS bezpośrednio. Dzieje się tak dlatego, że ten adres pochodzi z sieci, do której jesteśmy fizycznie podłączeni. W oparciu o tablicę routingu, system wie gdzie przesyłać zapytania w zależności od docelowych adresów IP. Wszystkie nielokalne zapytania są kierowana na bramę domyślną. Zatem jeśli chcemy się połączyć ze zdalnym serwerem, który nie należy do naszej sieci lokalnej, to zapytania powędrują przez VPN. Natomiast ruch DNS zostanie przesłany bezpośrednio do lokalnego serwera DNS i tu właśnie doświadczymy DNS leak. Poniżej przykład z wireshark’a. Z lewej strony mamy interfejs tun0 . Po prawej zaś jest fizyczny interfejs eth0 :

1.dns-leak-lokalny-serwer-isp

Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że ten problem dotyczy jedynie lokalnych serwerów DNS, które zwykle są implementowane w domowych routerach WiFi. Po części też taki DNS leak może wystąpić w przypadku serwerów DNS od ISP ale to tylko wtedy, gdy ISP korzysta z prywatnych bloków adresowych, tj 10.0.0.0/8 czy 192.168.0.0/16 . W przypadku globalnych providerów DNS, takich jak google, czy OpenDNS, DNS leak nie występuje. Poniżej przykład:

2.brak-dns-leak-google-serwer

Dzieje się tak dlatego, że adres IP 8.8.8.8 nie jest lokalny i zapytania do tego serwera muszą zostać przesłane przez bramę domyślną, tj. wrzucone w szyfrowany tunel, którym powędrują do VPN. VPN otrzyma takie żądanie DNS i prześle je w naszym imieniu do serwera DNS google. Następnie otrzyma od niego odpowiedź, którą prześle nam z powrotem. W efekcie cały ruch między nami i VPN jest szyfrowany. W ten sposób nikt nie jest w stanie podsłuchać zapytań DNS, które zostały przesłane do VPN i to mimo faktu, że korzystamy z zewnętrznego serwera DNS.

Mając na uwadze powyższe informacje, możemy zrobić dwie rzeczy. Możemy wymusić korzystanie z lokalnego serwera DNS, np. w oparciu o oprogramowanie dnsmasq + dnscrypt-proxy. Zaowocuje to tym, że wszystkie zapytania DNS będą przesyłane na adres 127.0.0.1, następnie szyfrowane, po czym przesyłane, np. do OpenDNS. Ten setup jest niezależny od providera internetowego i konfiguracji sieciowej.

Z kolei, jeśli konfiguracja hosta w sieci lokalnej odbywa się za sprawą protokołu DHCP i nie chce nam się korzystać z tego powyższego rozwiązania, to musimy w pliku /etc/resolv.conf zawrzeć adres DNS dostarczany przez VPN. Zwykle taki adres może zostać odczytany z logu podczas nawiązywania połączenia. Poniżej przykład:

ovpn-riseup[38262]: [vpn.riseup.net] Peer Connection Initiated with [AF_INET]198.252.153.226:1194
ovpn-riseup[38262]: SENT CONTROL [vpn.riseup.net]: 'PUSH_REQUEST' (status=1)
ovpn-riseup[38262]: PUSH: Received control message: 'PUSH_REPLY,redirect-gateway def1,dhcp-option DNS 172.27.100.1,
route-gateway 172.27.100.1,topology subnet,ping 7,ping-restart 35,socket-flags TCP_NODELAY,ifconfig 172.27.100.7 255.255.252.0'

Adres serwera DNS dla tego VPN, to 172.27.100.1 . Moglibyśmy ręcznie uzupełniać plik /etc/resolv.conf tak, by wskazywał na ten adres ilekroć tylko łączymy się via VPN ale takie rozwiązanie ma dwie wady. Po pierwsze, wymagana jest nasza ingerencja za każdym razem, gdy będziemy nawiązywać połączenie, a po drugie, zawsze możemy zapomnieć to zrobić. W takim przypadku dużo lepiej jest zaprzęgnąć do pracy narzędzie resolvconf , które cały ten proces przepisywania pliku /etc/resolv.conf ogarnie za nas.

Eliminowanie DNS leak za sprawą resolvconf

W Debianie standardowo mamy dostępny pakiet o nazwie resolvconf . Z jego instalacją nie powinno być problemu ale trzeba powiedzieć kilka słów na temat konfiguracji tego narzędzia. Przede wszystkim, z tym pakietem jest dostarczany szereg plików. Nas interesuje głównie katalog /etc/resolvconf/ , a w szczególności plik interface-order . W oparciu o ten plik, system wie w jakiej kolejności wpisać adresy serwerów DNS do pliku /etc/resolv.conf . Interfejsy wirtualne, takie jak tun* czy tap* , są w tym pliku wyżej niż standardowe interfejsy fizyczne. Zatem jeśli zostanie zarejestrowany serwer DNS dla tych interfejsów, to zostaną one umieszczone wyżej w pliku /etc/resolv.conf . Pamiętajmy, że standardowo wszystkie zapytania DNS zostaną przesłane pod pierwszy adres IP w tym pliku. W przypadku odpalenia VPN, będzie to adres serwera DNS dostarczany przez VPN, a w każdym innym wypadku, będzie to standardowa konfiguracja resolver’a dla naszego systemu.

By resolvconf spełniał swoje zadanie w przypadku VPN, musimy dodatkowo stworzyć skrypt update-resolv-conf.sh , który będzie wykonywany przy podnoszeniu i ubijaniu połączenia. Niestety zawiera on błędną opcję -x przy wywołaniu resolvconf . Dlatego, by ten skrypt działał prawidłowo trzeba tę opcję usunąć z poniższej linijki:

echo -n "$R" | $RESOLVCONF -a "${dev}.inet"

Skrypt zapisujemy w katalogu /etc/openvpn/ i nadajemy mu prawa wykonywania. Następnie edytujemy konfigurację połączenia VPN i dodajemy do niej te poniższe linijki:

script-security 2
up /etc/openvpn/update-resolv-conf.sh
down /etc/openvpn/update-resolv-conf.sh

Możemy teraz przetestować połączenie. Jeśli plik /etc/resolv.conf zostanie przepisany do mniej więcej poniższej postaci:

$ cat /etc/resolv.conf
# Dynamic resolv.conf(5) file for glibc resolver(3) generated by resolvconf(8)
#     DO NOT EDIT THIS FILE BY HAND -- YOUR CHANGES WILL BE OVERWRITTEN
nameserver 172.27.100.1
nameserver 192.168.3.1

To oznacza, że mechanizm działa prawidłowo i zapytania DNS są kierowane do serwera DNS otrzymanego od VPN. Możemy także zweryfikować połączenie pod kątem DNS leak zapuszczając ponownie wireshark’a na interfejsach eth0 i tun0 . Poniżej przykład:

3.brak-dns-leak-serwer-vpn

Dodatkowe zabezpieczenia przed DNS leak

Dodatkowym zabezpieczeniem, które ochroni nas przed DNS leak jest zapora sieciowa. Przy pomocy iptables jesteśmy w stanie zablokować pakiety, które są przeznaczone na port 53. Chcielibyśmy raczej też, by taka blokada dotyczyła serwerów DNS innych niż te od VPN. No i też raczej nie będzie nam się chciało pisać odpowiednich regułek ręcznie za każdym razem, gdy nawiązujemy połączenie przez VPN. Jak zatem zrealizować takie zadanie? Możemy posłużyć się skryptem /etc/openvpn/update-resolv-conf.sh . Trzeba go tylko uzupełnić o odpowiedni kod.

Skrypt jest wywoływany przy zestawianiu połączenia i przy jego niszczeniu. Są tam dwa przypadki: up i down . W up na końcu dopisujemy ten poniższy blok kodu:

  $IPT -N openvpn
  $IPT -I OUTPUT 1 -p tcp --dport 53 -j openvpn
  $IPT -I OUTPUT 1 -p udp --dport 53 -j openvpn
  $IPT -A openvpn -p tcp -o lo -j ACCEPT
  $IPT -A openvpn -p udp -o lo -j ACCEPT
  for NS in $IF_DNS_NAMESERVERS ; do
    $IPT -A openvpn -p tcp -o ${dev} -d $NS -j ACCEPT
    $IPT -A openvpn -p udp -o ${dev} -d $NS -j ACCEPT
  done
  $IPT -A openvpn -p udp -j DROP
  $IPT -A openvpn -p tcp -j DROP

Ma on za zadanie stworzyć nowy łańcuch openvpn , przekierować do niego ruch kierowany na port 53 oraz umieścić w nim szereg reguł. Zezwalamy w ten sposób na rozwiązywanie domen z interfejsu lo oraz interfejsu VPN, w tym przypadku tun0 ale tylko, gdy te zapytania są kierowane do serwera DNS od VPN. Każde inne zapytanie DNS będzie blokowane przez dwie ostatnie reguły.

W przypadku down musimy dopisać na końcu ten poniższy kod:

  if [ ! -z "$foreign_option_1" ] || [ ! -z "$foreign_option_2" ] ; then
    $IPT -D OUTPUT -p tcp --dport 53 -j openvpn
    $IPT -D OUTPUT -p udp --dport 53 -j openvpn
    $IPT -F openvpn
    $IPT -X openvpn
  fi

Sprawdza on czy zmienne, w których są przechowywane adresy serwerów DNS, są puste. Jeśli któraś z nich nie jest, oznacza to, że VPN dysponuje serwerami DNS. W takim przypadku należy usunąć przekierowanie do łańcucha openvpn , wyczyścić go z reguł, a następnie usunąć sam łańcuch.


Komentarze

Zawartość wpisu