Morfitronik Security & Privacy

Mysz i jej konfiguracja na linux'ie

2016-01-08 14:09:28
Morfik

Mysz, zaraz obok klawiatury, to jedno z tych narzędzi, z których korzystamy praktycznie bez przerwy ilekroć tylko siadamy przed komputerem. Z reguły działa ona prawidłowo, nawet pod linux’em, z tym, że dla jednych użytkowników standardowe ustawienia nie są zbyt zadowalające. Nawet jeśli wszystkie przyciski zostaną rozpoznane poprawnie, to zawsze pozostaje, np. kwestia dostosowania szybkości przemieszczania się kursora po ekranie. Oczywiście, istnieje także szereg innych aspektów, które możemy sobie dostosować i tym właśnie się zajmiemy w niniejszym wpisie.

Mysz widziana oczami Xserver’a

W zaawansowanych środowiskach graficznych nie ma zbytnio potrzeby zawracać sobie głowy szczegółową konfiguracją szeregu urządzeń, bo mamy do tego celu oddelegowany panel sterowania, gdzie poszczególne opcje możemy sobie w prosty sposób dostosować. Niemniej jednak, te osoby, które cenią sobie lekkość środowiska i korzystają jedynie z menadżerów okien, np. openbox, muszą nauczyć się konfigurować sprzęt ręcznie i mysz nie jest tu żadnym wyjątkiem.

Xserver jest w stanie rozpoznać i poprawnie skonfigurować prawie każdą mysz, którą podłączymy do komputera i to można mu zaliczyć na plus. Domyślne ustawienia, jako, że są domyślne, mają satysfakcjonować większość osób, tak by nie wymagać od nich poświęcania czasu przy konfiguracji sprzętu. Jeśli nasza mysz nie działa prawidłowo lub też nie zadowalają nas te standardowe ustawienia, to naturalnie możemy je sobie dostosować za pomocą pliku xorg.conf . My generalnie nie będziemy wykorzystywać tego pliku w całości, dlatego też sekcję poświęconą myszy upchniemy w pliku, którzy wrzucimy do katalogu /etc/X11/xorg.conf.d/ . Stwórzmy zatem tam plik 10-mouse.conf i dodajmy do niego tę poniższą treść:

Section "InputClass"
      Identifier        "A4Tech USB Mouse"
      Driver            "evdev"
      MatchIsPointer    "yes"
      MatchDevicePath   "/dev/input/event*"
      MatchProduct      "USB"
      MatchVendor       "A4Tech|Logitech"

      Option      "Name" "A4Tech USB Mouse"
      Option      "AccelerationNumerator" "2"
      Option      "AccelerationDenominator" "1"
      Option      "AccelerationThreshold" "4"

      Option      "ButtonMapping"   "1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12"
#     Option      "XAxisMapping"    ""
      Option      "YAxisMapping"    "4 5"
#     Option      "SwapAxes"        "on"
#     Option      "InvertX"         "on"
#     Option      "InvertY"         "on"
EndSection

Więcej opcji naturalnie można znaleźć w man evdev. Poniżej zaś znajduje się wyjaśnienie użytych wyżej opcji:

  • Identifier odpowiada za identyfikator urządzenia. Można wpisać dowolną frazę.
  • Driver to sterownik odpowiedzialny za konfigurację urządzenia, obecnie korzysta się z evdev .
  • MatchIsPointer odpowiada za dopasowanie myszy.
  • MatchDevicePath odpowiada za dopasowanie urządzenia na podstawie ścieżki.
  • MatchProduct oraz MatchVendor odpowiadają za dopasowanie urządzenia na postawie jego nazwy i nazwy jego producenta.
  • Option precyzuje dodatkowe opcje, opisane poniżej.

W celu odpowiedniego uzupełnienia wszystkich opcji dopasowania (te mające w nazwie Match ), trzeba ustalić parametry urządzenia, które podpięliśmy do komputera. W tym celu możemy skorzystać z narzędzia evtest . W debianie znajduje się ono w pakiecie o tej samej nazwie. Możemy także zajrzeć do pliku /proc/bus/input/devices . W tym przypadku mamy do czynienia z następującym modelem myszy:

# evtest
...
/dev/input/event13:     A4Tech USB Mouse

Nazwa A4Tech USB Mouse składa się z części Vendor (A4Tech) oraz Product (USB Mouse). Jeśli chcemy skonfigurować jedynie określony model myszy, to te wartości mogą zostać podane w opcjach MatchProduct oraz MatchVendor . Jeśli parametry mają dotyczyć wszystkich myszy, to możemy ograniczyć się do opcji MatchIsPointer , ewentualnie podać także ścieżkę do urządzenia w MatchDevicePath . Naturalnie, można stosować dowolne kombinacje.

Logi Xserver’a

Logi Xserver’a są zawsze przydatne, gdy nasz sprzęt nie został rozpoznany jak należy. W takim przypadku możemy odszukać określony log i ustalić, gdzie tkwi błąd. Weźmy sobie przykładowy log dotyczący rozpoznanej wyżej myszy:

[ 32408.914] (II) config/udev: Adding input device A4Tech USB Mouse (/dev/input/event5)
[ 32408.914] (**) A4Tech USB Mouse: Applying InputClass "evdev pointer catchall"
[ 32408.914] (II) Using input driver 'evdev' for 'A4Tech USB Mouse'
[ 32408.914] (**) A4Tech USB Mouse: always reports core events
[ 32408.914] (**) evdev: A4Tech USB Mouse: Device: "/dev/input/event5"
[ 32408.968] (--) evdev: A4Tech USB Mouse: Vendor 0x9da Product 0xa
[ 32408.968] (--) evdev: A4Tech USB Mouse: Found 12 mouse buttons
[ 32408.968] (--) evdev: A4Tech USB Mouse: Found scroll wheel(s)
[ 32408.968] (--) evdev: A4Tech USB Mouse: Found relative axes
[ 32408.968] (--) evdev: A4Tech USB Mouse: Found x and y relative axes
[ 32408.968] (II) evdev: A4Tech USB Mouse: Configuring as mouse
[ 32408.968] (II) evdev: A4Tech USB Mouse: Adding scrollwheel support
[ 32408.968] (**) evdev: A4Tech USB Mouse: YAxisMapping: buttons 4 and 5
[ 32408.968] (**) evdev: A4Tech USB Mouse: EmulateWheelButton: 4, EmulateWheelInertia: 10, EmulateWheelTimeout: 200
[ 32408.968] (**) Option "config_info" "udev:/sys/devices/pci0000:00/0000:00:1d.0/usb2/2-1/2-1.1/2-1.1.1/2-1.1.1:1.0/0003:09DA:000A.000A/input/input39/event5"
[ 32408.968] (II) XINPUT: Adding extended input device "A4Tech USB Mouse" (type: MOUSE, id 9)
[ 32408.968] (II) evdev: A4Tech USB Mouse: initialized for relative axes.
[ 32408.968] (**) A4Tech USB Mouse: (accel) keeping acceleration scheme 1
[ 32408.968] (**) A4Tech USB Mouse: (accel) acceleration profile 0
[ 32408.968] (**) A4Tech USB Mouse: (accel) acceleration factor: 2.000
[ 32408.968] (**) A4Tech USB Mouse: (accel) acceleration threshold: 4
[ 32408.969] (II) config/udev: Adding input device A4Tech USB Mouse (/dev/input/mouse0)

Mamy tutaj szczegółową rozpiskę na temat konfiguracji myszy. W przypadku, gdy część parametrów nie została dobrana poprawnie, możemy je sobie przestawić w oparciu o te powyższe informacje. Jeśli jednak czegoś nam brakuje, to zawsze możemy skorzystać z xinput :

# xinput
...
      ↳ A4Tech USB Mouse                          id=9    [slave  pointer  (2)]
...
# xinput list-props 9

Akceleracja myszy

Jeśli kursor myszy porusza się na ekranie zbyt wolno albo zbyt szybko i mamy problemy z jego ogarnięciem, możemy nieco zmienić akcelerację myszy. W tym celu korzystamy z opcji AccelerationNumerator , AccelerationDenominator oraz AccelerationThreshold . Istnieje ich jeszcze kilka ale na nasze potrzeby, te trzy nam wystarczą.

Jeśli chcemy przyśpieszyć mysz, to współczynnik AccelerationNumerator/AccelerationDenominator musi być większy od 1. Jeśli chcemy zatem dwukrotnie przyśpieszyć kursor myszy, to określamy odpowiednio 2 i 1 dla tych parametrów. Możemy także mysz spowolnić. Opcja AccelerationThreshold odpowiada zaś za efektywność akceleracji. Domyślne wartości są poniżej:

Option      "AccelerationNumerator" "2"
Option      "AccelerationDenominator" "1"
Option      "AccelerationThreshold" "4"

Te powyższe opcje możemy dostosować sobie także za sprawą narzędzia xset , przykładowo:

$ xset m 2/1 4

Można je dodać do autostartu środowiska graficznego, tak by te ustawienia były aplikowane za każdym razem. By z kolei przywrócić ustawienia domyślne, wpisujemy:

$ xset m default

Możemy także podejrzeć aktualną konfigurację myszy za pomocą xset -q .

Konfiguracja osi myszy

Opcje InvertX oraz InvertY odwracają osie myszy. Jeśli ustawione, kierunek poruszania kursora ulegnie zamianie na przeciwny. Jeśli chcemy skorzystać z obu tych opcji naraz, to możemy posłużyć się także parametrem SwapAxes .

Konfiguracja rolek

Parametr ButtonMapping odpowiada za odpowiednie zmapowanie przycisków myszy. Każda mysz ma ich kilka i cześć z nich może być rozpoznana błędnie. Jeśli jakiś przycisk chcemy wyłączyć, to musimy podać wartość 0 . W logu mieliśmy podane, że mysz ma 12 przycisków, oraz, że 4 i 5 zostały przypisane rolce Y. Gdyby wystąpił problem z rolką, to wtedy trzeba by skorzystać z parametrów XAxisMapping oraz YAxisMapping mapując odpowiednie przyciski. Ta mysz ma tylko jedną rolkę (Y).

Wygląd kursora myszy

Mysz, a właściwie jej kursor, możemy sobie dostosować w wielu miejscach. Należy jednak pamiętać, że te ustawienia mogą zostać nadpisane przez rozbudowane środowiska graficzne, takie jak GNOME czy KDE. Nawet jeśli korzystamy jedynie z prostego menadżera okien, np. openbox, to również musimy uważać, by czasem nie przepisać sobie tej konfiguracji. Z grubsza mamy trzy opcje, z których możemy skorzystać.

Konfiguracja kursora za pomocą update-alternatives

Jeśli interesuje nas globalna konfiguracja (systemowa), to możemy pokusić się o skorzystanie z narzędzia update-alternatives . Przy jego pomocy możemy nie tylko konfigurować domyślny wygląd kursora myszy ale także całą masę innych rzeczy. Niemniej jednak, tutaj ograniczymy się tylko do kursorów. By zmienić wygląd kursora, wpisujemy w terminal to poniższe polecenie (działa uzupełnianie za pomocą klawisza Tab ):

# update-alternatives --config x-cursor-theme
There are 3 choices for the alternative x-cursor-theme (providing /usr/share/icons/default/index.theme).

  Selection    Path                                     Priority   Status
------------------------------------------------------------
  0            /usr/share/icons/Adwaita/cursor.theme     90        auto mode
  1            /usr/share/icons/Adwaita/cursor.theme     90        manual mode
* 2            /usr/share/icons/DMZ-Black/cursor.theme   30        manual mode
  3            /usr/share/icons/DMZ-White/cursor.theme   50        manual mode

Press Enter to keep the current choice[*], or type selection number:

Gwiazda ( * ) oznacza, że ten styl kursora jest aktualnie ustawiony. Niby są 4 pozycje ale na dobrą sprawę mamy tylko 3 motywy. Pozycja 0 odpowiada za tryb automatyczny. Jeśli to ona jest wybrana, to wtedy decyduje priorytet. Możemy oczywiście przestawić się na tryb manualny i wybrać sobie jedną z pozostałych opcji podając jej numer. To, jakie pozycje są do naszej dyspozycji, zależy od zainstalowanych w systemie pakietów.

Pliki w katalogu /etc/X11/Xresources/ oraz plik ~/.Xresources

Wygląd kursora myszy można konfigurować również za pomocą plików w katalogu /etc/X11/Xresources/ lub też ich lokalnego odpowiednika, tj. pliku ~/.Xresources . W debianie, ich lokalizacje można sobie dostosować w pliku /etc/X11/Xsession . Standardowo mamy tam min. te dwie poniższe linijki:

SYSRESOURCES=/etc/X11/Xresources
USRRESOURCES=$HOME/.Xresources

Przykładowy wpis w pliku ~/.Xresources odpowiadający za mysz, może wyglądać mniej więcej tak:

Xcursor.theme:     DMZ-Black
Xcursor.size:      16

Rozmiar kursora określamy za pomocą Xcursor.size . Natomiast nazwę motywu precyzujemy w Xcursor.theme . To jakie motywy mamy do wyboru, możemy odszukać za pomocą tego poniższego polecenia:

$ find /usr/share/icons ~/.icons -type d -name "cursors"
/usr/share/icons/DMZ-White/cursors
/usr/share/icons/mate/cursors
/usr/share/icons/Adwaita/cursors
/usr/share/icons/DMZ-Black/cursors

Narzędzie lxappearance

Kursor myszy można także skonfigurować, np. za pomocą narzędzia lxappearance , które jest dostępne standardowo w debianie w pakiecie o tej samej nazwie. Ten pakiet zwykle jest instalowany w środowiskach LXDE ale też jest bardzo często wykorzystywany w minimalnych instalacjach, np. gdy mamy do czynienia jedynie z menadżerami okiem. Tak wygląda w nim konfiguracja kursora myszy:

W lxappearance możemy dostosować szereg innych rzeczy, tak jak to widać na fotce powyżej. Po zmianie ustawień, zostaną wygenerowane dwa pliki konfiguracyjne: ~/.gtkrc-2.0 oraz ~/.config/gtk-3.0/settings.ini . Jak nazwy wskazują, są to pliki interfejsu GTK. Możemy je oczywiście ręcznie poddać edycji ale pamiętać należy, że wszystkie zmiany jakie wprowadzimy zostaną nadpisane po ponownym skorzystaniu z lxappearance .


Komentarze

Zawartość wpisu