Przeniesienie mojego Debiana z laptopa mającego konfigurację BIOS i tablicę partycji MBR/MS-DOS do maszyny wyposażonej w firmware EFI/UEFI nie było jakoś stosunkowo trudnym zadaniem. Nawet kwestia włączenia Secure Boot okazała się o wiele mniej skomplikowana niż w rzeczywistości mogłoby się człowiekowi wydawać. Problem jednak pojawił się w przypadku płytek czy pendrive z systemami live. Nie chodzi przy tym o uruchamianie nośników z dopiero co wypalonymi obrazami ISO/IMG, bo te również nie sprawiają kłopotów. Chodzi bardziej o rozwiązanie multiboot, które oferuje wgranie wielu obrazów live na jedno urządzenie i odpalanie tego systemu, który sobie użytkownik w danym momencie zażyczy. Do tej pory korzystałem z projektu GLIM i może on posiada wsparcie dla EFI/UEFI ale już wsparcia dla Secure Boot mu zabrakło. W efekcie w konfiguracji EFI/UEFI + Secure Boot, GLIM stał się bezużyteczny i trzeba było rozejrzeć się za nieco innym rozwiązaniem. Okazało się, że nie trzeba daleko szukać, bo rEFInd jest w stanie natywnie uruchomić system z obrazu ISO praktycznie każdej dystrybucji linux'a (Ubuntu/Debian/Mint/GParted/CloneZilla) i w zasadzie trzeba tylko nieco inaczej przygotować nośnik, by móc na nowo cieszyć się korzyściami jakie oferuje pendrive multiboot.

Obrazy ISO różnych dystrybucji Linux, szczególnie te live, bywają niezastąpione w sytuacjach kryzysowych. Dzięki takiej płytce CD/DVD czy pendrive (może być też i karta SD) można wybrnąć nawet z najgorszych opresji bez potrzeby rezygnowania przy tym z graficznego środowiska pracy podłączonego do internetu. Zwykle jednak użytkownicy są stawiani przed wyborem systemu, który mogą sobie wgrać na zewnętrzny nośnik, by w późniejszym czasie przeprowadzać ewentualne prace naprawcze. Chodzi generalnie o fakt, że taki obraz ISO czy IMG przy wgrywaniu konsumuje całe urządzenie bez względu na jego rozmiar, i tak mając 32G pamięci na flash możemy wgrać w zasadzie tylko jeden obraz, np. Debiana, a by wgrać obraz Ubuntu, to już trzeba albo osobnego pendrive albo nadpisać ten poprzednio wgrany obraz. Takie rozwiązanie jest mało praktyczne i też generuje koszty. Na szczęście można stworzyć boot'owalny pendrive (w oparciu o GRUB/GRUB2), na którym można umieścić dowolną ilość obrazów ISO i w fazie rozruchu wybrać sobie ten system, który nas interesuje, a wszystko dzięki projektowi GLIM (GRUB Live ISO Multiboot).

Jeśli mamy nieco odbiegające od standardowych oczekiwania dotyczące systemów live, np. wynikają one z braku obecności pewnych pakietów w obrazie wygenerowanym przez developerów jakiejś konkretnej dystrybucji, to możemy sobie stworzyć własny obraz live, gdzie mamy możliwość dostosowania całej konfiguracji takiego systemu wliczając w to również i instalację brakujących pakietów. Obrazy, które są dostępne na stronie debiana, zawierają wydanie stabilne i jak wiadomo, nie jest ono zbyt aktualne pod względem oprogramowania. Natomiast jeśli chodzi o tworzenie własnych obrazów live, to możemy zdefiniować sobie gałąź, z której mają być pobierane pakiety użyte w procesie budowania, jak i również dograć te pakiety, które nie są w żaden sposób powiązane z daną dystrybucją.

Systemy live mają jedną ale za to dość dającą się odczuć wadę, mianowicie chodzi o to, że po wypaleniu takiego obrazu, nie mamy możliwości zachowania zmian. Nawet jeśli doinstalujemy nowy pakiet czy wyedytujemy jakiś plik, to zmiany wprowadzone przez nas są jedynie tymczasowe, bo dokonywane w pamięci operacyjnej RAM. W efekcie jeśli uruchomimy taki system ponownie, będziemy zmuszeni przeprowadzać raz jeszcze wszystkie poprzednie czynności pod kątem jego dostosowania. W przypadku cd/dvd nie mamy praktycznie żadnego pola manewru. Inaczej jednak ma się sprawa jeśli chodzi o pendrive, bo tutaj możemy utworzyć osobną partycję, gdzie będą przechowywane wszystkie zmiany jakich dokonamy.

System live to nic innego jak spakowany system plików jakieś zainstalowanej dystrybucji, który podczas startu maszyny jest montowany w trybie tylko do odczytu, a potrzebne pliki są wypakowywane w czasie rzeczywistym w pamięci operacyjnej RAM. Do implementacji takiego rozwiązania stosuje się squashfs i jako że jest to system plików tylko do odczytu, nie można go jako tako edytować. Nie jesteśmy też zupełnie na straconej pozycji, bo możemy skorzystać z dwóch rozwiązań: persistence lub możemy pokusić się o przepakowanie systemu plików.

Każdy z nas spotkał się już chyba w swoim życiu z systemami live. To taki wynalazek zawierający domyślne oprogramowanie, tak skonfigurowane, by system zdołał się odpalić na większość maszyn w ich pamięci operacyjnej, oczywiście zakładając, że wymagania sprzętowe zostaną zaspokojone, głównie chodzi o pamięć RAM. Takie systemy live są dostarczane w postaci kilku rodzajów obrazów: iso, hdd oraz hybryda. Pierwszy z nich zwykle wypala się na płytkach, drugi na pendrive, z kolei hybrydowy obraz można wgrać na każdy rodzaj urządzenia i nawet wykorzystać w przypadku maszyn wirtualnych i zwykle spotkamy się z tym ostatnim typem, nawet jeśli plik ma rozszerzenie .iso .