Udev on Morfitronik

TRIM/UNMAP w dyskach SSD podłączonych via adapter USB-SATA na linux

Mikhail Morfikov — Sun, 16 Jun 2024 16:30:00 +0200

Jakiś czas temu opisywałem jak na Debianie włączyć obsługę mechanizmu TRIM (realizowanego przez polecenie fstrim ) na podpiętych do komputera dyskach SSD. Problem w tym, że dyski SSD, z którymi będziemy wchodzić w interakcję, nie zawsze będą podłączane do dedykowanych portów SATA/mSATA. Jak zachowa się zatem nasz linux, gdy będziemy chcieli podłączyć po portu USB zewnętrzny dysk SSD? Przez zewnętrzny dysk USB nie mam na myśli dedykowanych zewnętrznych dysków USB, bo te raczej nie powinny sprawiać kłopotów. Chodzi mi bardziej o wewnętrzne dyski SSD (np. ze starego laptopa), które zamkniemy w dedykowanej obudowie USB, lub też będziemy taki dysk podłączać na krótko za pomocą adaptera USB-SATA. W takich przypadkach zwykle kernel linux'a nie odważy się włączyć wsparcia dla TRIM dla nośników SSD i tak właśnie się stało w przypadku mojego nowo zakupionego dysku od Goodram, a konkretnie jest to model SSDPR-CX400-02T-G2 , który to został podłączony do portu USB3 mojego Raspberry PI (i Debiana) przy pomocy kabelka USB-SATA (Unitek USB3.1 USB-A to 2.5" SATA6G). Przez kilka miesięcy dysk sprawował się bez zarzutu ale ostatnio przy próbie wgrania na niego danych (przez sieć), transfer spadł do dosłownie pojedynczych MiB/s. Poszukałem trochę informacji i okazało się, że dla tego typu nośników trzeba ręcznie włączyć TRIM, o ile będzie to w ogóle możliwe.

Trim/discard przy LUKS/LVM na dysku SSD pod Debian linux

Mikhail Morfikov — Fri, 15 Dec 2023 17:00:00 +0100

Z okazji zbliżającego się końca roku, postanowiłem nieco ogarnąć swojego Debiana, tj. postawić go na nowo. Jakby nie patrzeć 4 lata korzystania z tego linux'a z włączonymi gałęziami unstable i experimental sprawiło, że trochę syfu się nazbierało. Nie chciałem też czyścić całego kontenera LUKS czy samej struktury LVM z systemowymi voluminami logicznymi na starym dysku HDD, bo zainstalowany tam system zawsze może się do czegoś przydać, np. do odratowania tego nowego linux'a. Dlatego też postanowiłem zakupić niedrogi dysk SSD (MLC, używany) i to na nim postawić świeżego Debiana z wykorzystaniem narzędzia debootstrap. Sama instalacja linux'a na dysku SSD nie różni się zbytnio od instalacji na dysku HDD, za wyjątkiem skonfigurowania w takim systemie mechanizmu trim/discard. Standardowi użytkownicy linux'a nie muszą zbytnio nic robić, aby ten mechanizm został poprawnie skonfigurowany. Sprawa się nieco komplikuje, gdy wykorzystywany jest device-mapper, który mapuje fizyczne bloki urządzenia na te wirtualne, np. przy szyfrowaniu dysku z wykorzystaniem LUKS/dm-crypt, czy korzystaniu z voluminów logicznych LVM. Dlatego też postanowiłem przyjrzeć się nieco bliżej zagadnieniu konfiguracji mechanizmu trim/discard na dysku SSD w przypadku zaszyfrowanego systemu na bazie LUKS+LVM.

Wykorzystanie nośnika USB jako klucz do odszyfrowania Raspberry Pi (LUKS)

Mikhail Morfikov — Thu, 11 Nov 2021 05:32:00 +0100

Ostatnio udało mi się zaszyfrować swojego Raspberry Pi 4B przez wdrożenie kontenera LUKS i upchnięcie w nim wszystkich danych z partycji / zainstalowanego w tym urządzeniu systemu RasPiOS/Raspbian. To jednak nie był koniec pracy, bo taki zaszyfrowany system na RPI ma szereg wad. Tym główniejszym uniedogodnieniem jest wpisywanie hasła na początku fazy boot, by pełny start systemu był w ogóle możliwy. Sytuacja się komplikuje, gdy do naszego minikomputera nie mamy podłączonego monitora i/lub klawiatury. Ten zaistniały problem można rozwiązać na kilka sposobów, np. przez zaprzęgnięcie do pracy dodatkowego nośnika USB w celu umieszczenia na nim pliku klucza (keyfile). Niemniej jednak, można pójść o krok dalej i wykorzystać samo urządzenie jako klucz i gdy takiego pendrive nie podłączymy do portu USB naszej maliny, to system nam się nie uruchomi. Te dwa rozwiązania są bardzo podobne do siebie ale to drugie jest nieco bardziej odporne na ewentualne problemy ze skasowaniem pliku klucza, co może nam się przytrafić, gdy taki pendrive jest wykorzystywany w roli regularnego nośnika danych przechowującego dla niepoznaki jakieś pliki. Tak czy inaczej oba te sposoby zostaną opisane w niniejszym artykule.

Kontrola podświetlenia klawiatury via UDEV (backlight)

Mikhail Morfikov — Sat, 04 Sep 2021 12:36:00 +0200

Ostatnio na polskim forum linux mint pojawił się wątek, w którym jeden z użytkowników miał problem z ogarnięciem podświetlania klawiatury. Chodzi generalnie o start komputera z włączonym backlight'em klawiatury, przez co trzeba to podświetlenie manualnie wyłączać za każdym razem po uruchomieniu się systemu. W przypadku mojego laptopa Lenovo ThinkPad T430, taka sytuacja co prawda nie występuje i system uruchamia się naturalnie ze zgaszoną klawiaturą. Niemniej jednak, zainteresował mnie ten problem tyle, że w drugą stronę -- chodzi o możliwość startu systemu z włączonym podświetleniem klawiatury, bo ustawienia BIOS/EFI/UEFI mojego laptopa tego aspektu pracy komputera nie są w stanie w żaden sposób skonfigurować. Okazało się, że zaimplementowanie tego typu funkcjonalności nie jest jakoś specjalnie trudne i można bez większego trudu ogarnąć backlight klawiatury przy pomocy prostej reguły dla UDEV'a.

Analiza systemu plików EXT4 pod kątem formatowania większych dysków pod linux

Mikhail Morfikov — Sun, 25 Jul 2021 18:40:00 +0200

Zapewne każdy użytkownik linux'a tworzył na dysku HDD/SSD partycje sformatowane systemem plików EXT4. Prawdopodobnie też zastanawiało nas pytanie odnośnie ilości zajmowanego miejsca przez strukturę samego systemu plików, zwłaszcza w przypadku dysków o sporych rozmiarach (setki GiB, czy nawet kilka TiB). Jako, że musiałem ostatnio zmigrować kolekcję filmów ze strych dysków na jeden większy, który miał zostać podłączony pod Raspberry Pi z działającym Kodi na bazie LibreELEC, to przy okazji postanowiłem ten dysk sformatować w taki sposób, w jaki powinno się do tego zadania podchodzić wiedząc, że ma się do czynienia z dużym dyskiem, na którym będą przechowywane głównie duże pliki. Celem tego artykułu jest pokazanie jakie błędy przy tworzeniu systemu plików EXT4 można popełnić przez posiadanie niezbyt wystarczającej wiedzy z jego zakresu, oraz jak te błędy wyeliminować przed rozpoczęciem korzystania z tak nie do końca poprawnie przygotowanego do pracy dysku twardego

Wybudzanie linux'a ze stanu uśpienia za sprawą myszy

Mikhail Morfikov — Thu, 06 Jun 2019 16:10:15 +0000

Parę dni temu na jednych z forów, które czasem odwiedzam, pojawił się wątek dotyczący problemu jaki może nieść ze sobą budzenie linux'a ze stanu uśpienia/wstrzymania (Suspend to RAM, STR) za sprawą myszy. O ile w przypadku klawiatury sprawa wybudzania komputera zdaje się być dość oczywista, to w przypadku tego małego gryzonia już niekoniecznie, bo wystarczy lekko mysz przemieścić po blacie stołu czy innego biurka i system się nam wybudzi. Część komputerów ma stosowne opcje w BIOS/UEFI i można za ich sprawą skonfigurować to jakie urządzenia będą mieć możliwość wybudzania systemu. Niekiedy jednak, opcje w BIOS są tak ubogie, że nie mamy możliwości skonfigurowania tego aspektu pracy naszej maszyny. Trzeba zatem w nieco inny sposób podejść do tego zagadnienia. Na necie można się spotkać z radami odnośnie zapisu pliku /proc/acpi/wakeup przez przesłanie do niego czteroznakowych kodów, np. EHC1 czy USB1 . Takie rozwiązanie może nieść ze sobą negatywne konsekwencje i powinno się go unikać. Lepszym rozwiązaniem jest napisanie reguły dla UDEV'a dla konkretnego urządzenia, gdzie będziemy mogli łatwo sterować (przez plik power/wakeup ) tym czy dane urządzenie ma mieć możliwość wybudzania systemu czy też nie.

Stałe nazwy urządzeń w OpenWRT (hotplug, udev)

Mikhail Morfikov — Mon, 20 Jun 2016 16:46:48 +0000

Bezprzewodowy router WiFi to w miarę proste urządzenie, które w zasadzie realizuje kilka podstawowych aspektów pracy sieci domowej. Wielu użytkownikom jednak jest nieustannie potrzebna jakaś nowa funkcjonalność, której oryginalny firmware producenta nie oferuje. Dlatego też mamy do dyspozycji OpenWRT będący minimalistyczną formą bardziej rozbudowanej dystrybucji linux'a. Może i OpenWRT daje nam możliwość zaawansowanej konfiguracji naszej sieci ale tego typu opcja powoduje też szereg problemów. Chodzi o to, że kernel dynamicznie tworzy nazwy dla wszystkich podłączanych urządzeń do routera. W dużych dystrybucjach linux'a do ogarnięcia tych nazw wykorzystywany jest UDEV. W przypadku OpenWRT też możemy skorzystać tego mechanizmu. Jeśli jednak mamy niewiele miejsca na pamięci flash routera, to możemy też skorzystać ze zdarzeń hotplug. W tym wpisie postaramy się przepisać nazwy pendrive/dysków twardych oraz modemów USB (LTE), tak by ich kolejność podłączania do routera nie stwarzała problemów w konfiguracji.

Zmiana nazwy interfejsu modemu ttyUSB0

Mikhail Morfikov — Sat, 09 Apr 2016 18:50:19 +0000

Spora część osób posiada różnego rodzaju urządzenia do komunikacji GSM/UMTS/LTE. Mogą to być smartfony, czy też modemy USB. Zwykle po podpięciu takiego urządzenia do portu USB, system wykrywa je i oddaje nam do dyspozycji kilka interfejsów w katalogu /dev/ . W przypadku modemu Huawei E3372s-153 w wersji NON-HiLink, standardowo są dwa interfejsy: ttyUSB0 oraz ttyUSB1 . Gdy podłączamy tylko jedno urządzenie, to nie mamy problemy z tymi nazwami. Co się jednak stanie w przypadku, gdzie tych urządzeń będzie więcej i podepniemy je w losowej kolejności? Nawet jeśli będziemy wiedzieć które interfejsy są od jakich urządzeń, to i tak trzeba będzie przepisywać pliki konfiguracyjne różnych aplikacji pod kątem dostosowania tych nazw. Możemy jednak stworzyć unikalne nazwy interfejsów w oparciu o reguły udev'a i tym zajmiemy się w niniejszym wpisie.

Jak zwiększyć prędkość zapisu w urządzeniach USB

Mikhail Morfikov — Wed, 02 Dec 2015 17:06:40 +0000

Przeglądając sobie FAQ dotyczący urządzeń USB natknąłem się na punkt, który opisywał parametr max_sectors . Niby nic wielkiego, w linux'ie jest przecie pełno przeróżnych opcji, przy pomocy których jesteśmy w stanie zmienić szereg aspektów pracy naszego systemu operacyjnego. Rzecz w tym, że parametr max_sectors potrafi nawet dość znacznie poprawić wydajność urządzeń USB, w tym tych wszystkich pendrive'ach, w których prędkość zapisu pozostawia wiele do życzenia. W tym wpisie postaramy się nieco dostosować ten parametr, tak by przyśpieszyć transfer kopiowanych plików.

Przewidywalne nazwy interfejsów sieciowych

Mikhail Morfikov — Sun, 22 Nov 2015 21:44:11 +0100

Podczas jednej z aktualizacji systemu został mi zwrócony pewien komunikat. Oświadczał on bowiem, że od jakiegoś czasu nazewnictwo interfejsów sieciowych w systemie uległo zmianie, oraz, że w wersji 10 debiana, ten obecny system nazw nie będzie już wspierany. Rozchodzi się o coś co nazywa się Predictable Network Interface Names, czyli przewidywalne nazwy interfejsów sieciowych. Jako, że aktualne wydanie stabilnego debiana ma numerek 8 i w niedalekiej przyszłości zostanie wydana 9, to przydałoby się już zacząć migrować na ten nowy system nazw. W tym wpisie dokonamy takiej migracji i zobaczymy jakie zmiany musimy poczynić, by nie doświadczyć problemów związanych z tą migracją nazw.

Parametr readahead w dyskach twardych

Mikhail Morfikov — Wed, 07 Oct 2015 15:45:35 +0000

W celu optymalizacji swojej pracy i poprawy wydajności przy transferze danych, dyski twarde często odczytują więcej sektorów niż było to określone w żądaniu. Chodzi o to, że odczytywany przez nas z dysku plik jest podzielony na sektory i gdy dysk odczytuje pierwszy sektor tego pliku, to wczytuje także kilka kolejnych sektorów zlokalizowanych za tym, którego żądanie odczytania zostało właśnie zrealizowane. Te dodatkowe sektory trafiają do wewnętrznego cache dysku twardego, z którego mogą zostać odczytane w późniejszym czasie, jeśli zajdzie taka potrzeba. Dostęp do danych w cache jest o wiele szybszy w porównaniu do repozycjonownia głowicy i odczytywania fizycznych sektorów na dysku. W efekcie czego mamy zwykle dość znaczny wzrost wydajności przy transferze danych. Ten mechanizm nosi nazwę readahead i w tym wpisie przyjrzymy mu się nieco bliżej.

Parametr multcount w dyskach twardych

Mikhail Morfikov — Tue, 06 Oct 2015 21:57:06 +0000

W manualu hdparm możemy przeczytać o opcji -m , która szerzej jest znana jako multcount. Obecnie praktycznie każdy dysk w większym lub mniejszym stopniu ma zaimplementowaną jej obsługę, tj. wartość tego parametru różni się i zwykle im większą, tym lepiej dysk powinien się sprawować. Nie wszystkie dyski mają tę opcję włączoną standardowo. Na przykład te z rodziny WDC, jak czytamy w dokumentacji, są znane z tego, że działają wolniej po jej ustawieniu. Jako, że mam dysk firmy Western Digital, to postanowiłem sprawdzić jak, o ile w ogóle, zmieni się wydajność takiego urządzenia po przestawieniu tego parametru.

Wyłączenie WoL w karcie sieciowej

Mikhail Morfikov — Sun, 04 Oct 2015 16:36:26 +0000

WoL (Wake on LAN) to taki ficzer, który umożliwia włączenie komputera przez sieć. By tego typu sytuacja miała miejsce, zarówno karta sieciowa oraz płyta główna komputera musi wspierać WoL. Dodatkowo, BIOS maszyny musi mieć aktywowaną odpowiednią opcję. Obecnie WoL jest implementowany praktycznie w każdej płycie głównej i karcie sieciowej, także raczej możemy przyjąć, że nasz komputer może zostać wybudzony za pomocą kabla sieciowego. Stwarza to oczywiście zagrożenie bezpieczeństwa ale poza tym, w grę wchodzi także większy pobór energii. Jeśli nie korzystamy z WoL, to jest on dla nas zbędny i należałoby go wyłączyć.

Aplikowanie zmiennych sysctl przy pomocy udev'a

Mikhail Morfikov — Sun, 06 Sep 2015 11:08:42 +0000

Kernele linux'owe mają dość sporo opcji, które możemy zmienić przy pomocy pliku /etc/sysctl.conf . Niby nic nadzwyczajnego ale co w przypadku tych zmiennych, które muszą być ustawione, z tym, że moduł, który stworzy odpowiednie ścieżki w katalogu /proc/sys/ , nie został załadowany z jakichś względów przy starcie systemu? Zmienne te nie zostaną ustawione, a w logu pojawi się komunikat informujący nas o nieodnalezieniu określonego pliku. Okazuje się, że jesteśmy w stanie aplikować określone ustawienia sysctl w momencie ładowania określonych modułów i temu mechanizmowi się przyjrzymy bliżej w tym wpisie.

Parkowanie głowicy w dyskach HDD Wstern Digital (Load_Cycle_Count)

Mikhail Morfikov — Wed, 08 Jul 2015 20:28:44 +0200

Dyski zużywają się z różnych powodów. Jednak najczęstszą przyczyną są nowe wynalazki, które producent w nich implementuje, bo te niezbyt dobrze działają w określonych warunkach, czy też pod kontrolą pewnych systemów operacyjnych. Tak właśnie jest w przypadku dysków HDD firmy Western Digital (WD). Maja one wprowadzony ficzer parkowania głowicy w przypadku, gdy dysk jest nieużywany (tzw. IntelliPark/IntelliPower). Ma to na celu zmniejszyć pobór prądu i, co za tym idzie, temperaturę urządzenia oraz też uodpornić nieco taki nośnik na różnego rodzaju wstrząsy/przeciążenia. Parkowanie głowicy w dyskach HDD nie działa poprawnie pod linux'em (dystrybucja Debian), tj. parametr SMART Load_Cycle_Count po krótkim czasie użytkowania takiego dysku może osiągać wartości idące w setki tysięcy. Nasuwa się więc pytanie, czy jesteśmy jakoś w stanie wyłączyć to parkowanie głowicy, by wydłużyć żywotność dysku twardego?

Tryb oszczędzania energii w kartach WiFi na linux

Mikhail Morfikov — Tue, 23 Jun 2015 10:25:32 +0000

Niektóre karty wifi znane są z tego, że niezbyt chcą one działać pod systemem operacyjnym linux. Nie jest to wina samego sprzętu, ani tym bardziej linuxa, tylko raczej faktu, że producent nie potrafi napisać pod ten OS odpowiednich sterowników. Czasem jednak pod względem programowym wszystko wydaje się być w porządku, tj. sterowniki zostały zainstalowane, są one dobrej jakości i karta działa praktycznie bez zarzutu. Niemniej jednak, strony www wydają się ładować jakoś tak ociężale, z pewnym opóźnieniem. Jeśli doświadczyliśmy tego typu zachowania ze strony naszej karty wifi, prawdopodobnie oznacza to, że ma ona włączony tryb oszczędzania energii (powersave).

UDEV, czyli jak pisać reguły dla urządzeń

Mikhail Morfikov — Sun, 14 Jun 2015 18:13:33 +0000

Zapuszczając się w coraz to i głębsze warstwy systemu podczas dążenia do zbadania jak on tak naprawdę działa, zacząłem się stykać z regułami udev'a (tymi umieszczanymi w katalogu /etc/udev/rules.d/ ). Jako, że nazbierało mi się już ich kilka, zaistniała potrzeba przebadania tego co ten katalog tak naprawdę zawiera. Na dobrą sprawę nigdy się nad tym nie zastanawiałem, jedynie kopiowałem rozwiązania z internetu i wklejałem je do odpowiedniego pliku i jeśli ono działało, to odznaczałem problem jako rozwiązany. Zwykle takich reguł się nie potrzebuje, temu praktycznie niewielu ludzi w ogóle się orientuje jak ogarnąć tego całego udeva. Są przypadki kiedy przepisanie nazw urządzeń czy wykonanie określonych akcji po podłączeniu jakiegoś sprzętu do komputera jest wielce niezbędne i nie ma innej opcji jak tylko zrozumieć co udev tak naprawdę robi.

Jedna reguła udev'a realizująca dwa zadania

Mikhail Morfikov — Wed, 10 Jun 2015 10:45:05 +0000

Jakiś czas temu opisywałem jak podejść do pisania reguł dla udev'a . W tamtym przypadku wykorzystywana reguła składała się tak naprawdę z dwóch mniejszych, z których jedna miała ustawioną zmienną ACTION na add , z kolei zaś druga na remove i w ten oto sposób pierwsza z nich była aplikowana podczas podłączania określonego urządzenia do komputera, a druga przy jego odłączaniu. Okazuje się jednak, że dwie reguły nie są konieczne w przypadku gdy mają one dotyczyć tego samego sprzętu i możemy zamiast nich stworzyć jedną regułę, która będzie stosowana zarówno przy podłączaniu jak i odłączeniu danego urządzenia.

Klawiatura multimedialna i niedziałające klawisze

Mikhail Morfikov — Mon, 08 Jun 2015 12:51:05 +0000

Bardzo ciężko spotkać wypasioną klawiaturę, po której podłączeniu wszystkie przyciski będą funkcjonować jak należy, a to z tego względu, że nie do końca są one wykrywane przez nasz system. Zwykle są to klawisze multimedialne lub inne niestandardowe przyciski, które nie pasują do układu 104 klawiszy. W większości przypadków odpowiednie skonfigurowanie modelu klawiatury powinno rozwiązać nasze problemy. Nie zawsze jednak posiadany przez nas model jest do wyboru. Czasami nawet i jego wskazanie nie pomaga i najzwyczajniej w świecie niektóre klawisze po prostu nie zostaną wykryte przez system.