Firefox on Morfitronik

Jak Video DownloadHelper (VDH) zabija dyski SSD (Firefox/Chrome)

Mikhail Morfikov — Thu, 22 Jan 2026 14:55:00 +0100

Jakiś już czas temu naskrobałem kawałek artykułu na temat mechanizmu Trim/discard w kontekście LUKS/LVM na dysku SSD pod Debian linux, przy okazji poruszając tam kwestie nieco daleko idącej optymalizacji systemu pod kątem przedłużenia żywotności tego typu dyskom opartym o technologię flash. Opisane w tym powyższym artykule zabiegi sprawiły, że zapis danych na tym dysku systemowym waha się w okolicy 3 GiB na dzień (średnia za rok 2024 i 2025). Gdyby ten stan rzeczy utrzymać, to ten dysk SSD posłużyłby jeszcze przez około 160 lat i taka żywotność nośnika SSD mnie jak najbardziej zadowala... Przez te dwa ostatnie lata tylko kilka aplikacji chciało zapisywać ogromne ilości danych na dysku systemowym bez wyraźnej przyczyny, np QuiteRSS, a tak poza tym, to ten dysk SSD nie wykazywał większych odchyłów od normy w kwestii zapisu danych. Niestety ten stan rzeczy uległ zmianie kilka dni temu. Szukając przyczyny udało się zawęzić krąg podejrzanych do przeglądarki Firefox (ewentualnie też Google Chrome i Chromium). Okazało się, że jeden z jej dodatków, a konkretnie Video DownloadHelper (VDH), z jakiegoś powodu zapisuje ogromne ilości danych w katalogu profilu tej przeglądarki (tj. w ~/.mozilla/firefox/ ). Pobierając dużo materiałów audio/video, np. z YouTube czy CDA, bardzo szybko nam taki dysk SSD padnie i to bez znaczenia czy docelowy katalog zapisu pobranych danych z internetu mamy ustawiony, np. na osobnym dysku HDD. Czy istnieje zatem jakiś sposób, który by powstrzymał dodatek Video DownloadHelper od zniszczenia nam dysku SSD?

Jak włączyć w Firefox ESNI (Encrypted SNI)

Mikhail Morfikov — Mon, 10 Aug 2020 18:15:00 +0000

Obecnie szyfrowanie zapytań DNS staje się powoli normą za sprawą protokołu DoH (DNS over HTTPS) lub DoT (DNS over TLS). Można by zatem pomyśleć, że wraz z implementacją szyfrowania tego kluczowego dla działania internetu protokołu (przynajmniej z naszego ludzkiego punktu widzenia), poprawie ulegnie również nasza prywatność w kwestii odwiedzanych przez nas stron WWW. Niemniej jednak, w dalszym ciągu można bez problemu wyciągnąć adresy domen, które zamierzamy odwiedzić. Nie ma przy tym żadnego znaczenia ile stron jest hostowanych na danym adresie IP, ani nawet fakt, że ruch do serwera WWW będzie szyfrowany (w pasku adresu wpiszemy https:// ) z wykorzystaniem protokołu SSL/TLS (w tym również TLS v1.3). Wszystko przez rozszerzenie SNI (Server Name Indication), którego to zadaniem jest umożliwienie jednemu serwerowi na prezentowanie wielu certyfikatów hostowanych w jego obrębie domen. Dzięki takiemu rozwiązaniu, każda domena może szyfrować ruch niezależnie od siebie na linii serwer<->klient (używać innych kluczy szyfrujących). Niemniej jednak, podczas nawiązywania szyfrowanego połączenia, w pakiecie ClientHello przesyłanym do takiego serwera musi znaleźć się nazwa domeny, której to certyfikat serwer będzie musiał nam przedstawić. Niestety ten pakiet jest przesyłany przez sieć otwartym tekstem, przez co każdy, kto podsłuchuje naszą komunikację (w tym też nasz ISP), bez problemu może ustalić na jakie strony internetowe wchodzimy. Ostatnimi czasy jednak pojawiły się dwa rozszerzenia ECH (Encrypted Client Hello) oraz ESNI (Encrypted SNI), które mają zaadresować problemy związane z prywatnością przez pełne zaszyfrowanie pakietu ClientHello lub też zaszyfrowanie jedynie pola SNI w tym pakiecie. Póki co, prace nad tymi rozszerzeniami nie są jeszcze skończone ale Firefox w połączeniu z CloudFlare powoli testują ESNI. Postanowiłem zatem dobrowolnie przyłączyć się do grupy testerów i wdrożyć na swoim linux'ie to rozszerzenie ESNI dla przeglądarki Firefox.

Mechanizm trigger'ów dla apt/aptitude w Debianie

Mikhail Morfikov — Sun, 14 Apr 2019 00:10:11 +0000

Czasami pewna niestandardowa konfiguracja naszego linux'a może sprawiać pewne problemy podczas aktualizacji zainstalowanych w nim pakietów. Dla przykładu, wykorzystując mechanizm AppArmor do okrojenia profilów Firefox'a, muszę tworzyć osobne twarde dowiązania do binarki tej przeglądarki. Te dowiązania mają taki problem, że jak usunie się plik, na który wskazywały, np. podczas aktualizacji paczki, to utworzenie pliku w tym samym miejscu przez menadżer pakietów apt/aptitude nie sprawi, że te dowiązania zaczną ponownie funkcjonować poprawnie (tak jak to jest w przypadku dowiązań symbolicznych). Z początku usuwałem te stare dowiązania i tworzyłem nowe ale postanowiłem w końcu poszukać rozwiązania, które by zautomatyzowało cały ten proces i uczyniło go transparentnym dla użytkownika końcowego. Tak natrafiłem na mechanizm Debianowych trigger'ów (deb-trigger), które aktywują się za każdym razem ilekroć pliki w konkretnych ścieżkach są ruszane w jakiś sposób przez menadżer pakietów. W tym artykule spróbujemy sobie zaprojektować taki trigger i obadać czy może on nam się w ogóle do czegoś przydać

Uruchamianie graficznych aplikacji w kontenerach Docker'a

Mikhail Morfikov — Sun, 27 Jan 2019 11:32:18 +0000

Bawiąc się ostatnio na Debianie przestrzeniami nazw sieciowych, wpadł mi do głowy pomysł na nieco bardziej zautomatyzowaną formę separacji procesów użytkownika od pozostałej części systemu. Co by nie mówić, opisany w podlinkowanym artykule sposób uruchomienia Firefox'a niezbyt mi przypadł do gustu. Nowy sposób separacji zakłada za to wykorzystanie kontenerów Docker'a, w których to będzie uruchamiany dowolny proces, np. Firefox, a całym przedsięwzięciem związanym z procesem konteneryzacji będzie zajmował się już Docker. W ten sposób uruchomienie dowolnej aplikacji, w tym też tych graficznych (GUI), będzie sprowadzać się do wydania w terminalu tylko jednego polecenia. Zatem do dzieła.

Jak uruchomić Firefox'a w osobnej przestrzeni nazw sieciowych

Mikhail Morfikov — Sun, 20 Jan 2019 21:10:32 +0000

Domyślnie każdy proces uruchomiony na linux (w tym przypadku Debian) dziedziczy swoją przestrzeń nazw sieciowych (network namespaces) od procesu nadrzędnego, standardowo od procesu init (tego z pid 1). W takim przypadku, wszystkie procesy współdzielą tę samą przestrzeń nazw sieciowych, przez co mają dostęp do tych samych interfejsów sieciowych, tych samych tras routingu, a reguły firewall'a czy ustawienia serwerów DNS w jednakowym stopniu dotyczą wszystkich procesów i zmieniając sieciową konfigurację systemu robimy to globalnie dla wszystkich tych procesów jednocześnie. Czasami tego typu mechanika działania sieci nie jest zbyt pożądana z punktu widzenia bezpieczeństwa lub też prywatności użytkownika. Przykładem mogą być przeglądarki internetowe, np. Firefox, Opera czy Google Chrome/Chromium, które mogą zdradzić nasz lokalny adres IP (w przypadku stosowania NAT). Jako, że też zostawiamy wszędzie nasz namiar w postaci zewnętrznego adresu IP, to oba te adresy mogą nas bez większego problemu zidentyfikować w internecie. Można jednak postarać się, by ten adres lokalny, który zwróci przeglądarka internetowa, różnił się od tego, który przydziela nam nasz operator ISP.

Jak zrobić screenshot całej strony www w Firefox

Mikhail Morfikov — Mon, 22 Aug 2016 08:38:58 +0000

Każdy z nas potrafi raczej zrobić prostego "skrina" tego co wyświetla się w danej chwili na ekranie naszego komputera. Nie jest to jakaś zaawansowana wiedza i wystarczy przycisnąć przycisk PrintScreen na klawiaturze i zrzut ekranu powinien zostać przechwycony przez system i zwykle gdzieś zapisany. Niemniej jednak, strony www w przeglądarce internetowej bardzo rzadko są nam pokazywane w całej swojej okazałości. Zwykle mamy po prawej stronie pasek przewijania (scrollbar), za pomocą którego możemy przewinąć stronę w górę lub w dół. Pojawia się zatem pytanie: jak w takiej sytuacji zrobić screenshot całej strony www? Można, co prawda, przewinąć stronę kilka razy, zrobić zrzut każdego kawałka i scalić obraz w jakimś programie graficznym ale raczej za dużo z tym zachodu. Można także zaprzęgnąć jakiś plugin do przeglądarki, np. Firefox ma na wyposażeniu Awesome Screenshot. Istnieje jednak prostsza alternatywa i do tego natywnie zaimplementowana w Firefox'ie. Mowa o wierszu poleceń Firefox'a. W tym krótkim wpisie zobaczymy jak przy pomocy tego narzędzia w bardzo prosty sposób zrobić fotkę całej witryny www.

Baza danych pozwoleń w Firefox'ie (permissions.sqlite)

Mikhail Morfikov — Sun, 17 Jul 2016 21:43:14 +0000

Praktycznie każda przeglądarka, w tym też i Firefox, oferuje możliwość nadania określonym domenom praw dostępu do zasobów systemowych. Chodzi generalnie o wykorzystywanie wtyczek, np. flash, które są aktywowane na danej stronie internetowej jeśli ta ich potrzebuje. Po części też sprawa dotyczy korzystania z urządzeń takich jak wbudowane w laptop kamera i mikrofon oraz szeregu dodatkowych rzeczy, np. ciasteczka, pop-up'y i inne takie. Obecnie Firefox standardowo blokuje dostęp do pluginów, a gdy zachodzi potrzeba skorzystania z któregoś z nich, to zostaje nam zaprezentowane okienko, w którym możemy zdecydować co zrobić. Gdy często odwiedzamy daną witrynę, to naturalnie prosimy naszą przeglądarkę, by ta zapisała ustawienia dla tej strony. Firefox robi to przez dodanie wyjątku w pliku permissions.sqlite . W sporej części przypadków będziemy mogli cofnąć pozwolenia w dość prosty sposób. Niemniej jednak, nie we wszystkich z nich da się to tak łatwo zrobić.

Systemowy klient Tor w TorBrowser

Mikhail Morfikov — Wed, 02 Mar 2016 15:14:33 +0000

TorBrowser to projekt, który ma na celu zabezpieczenie użytkownika przed przeciekiem informacji. Jest to połączenie klienta sieci Tor oraz przeglądarki Firefox (plus kilka dodatków). Ten mechanizm jest tak skonfigurowany, by możliwie jak w największym stopniu dbał o naszą prywatność podczas przeglądania stron internetowych. Kilka lat wstecz, użytkownicy Firefox'a mogli się zaopatrzyć w addon TorButton. Niemniej jednak, obecnie ten dodatek nie jest już rozwijany, przynajmniej nie jako osobny projekt. Cały ten TorButton został zintegrowany z TorBrowser i nie ma obecnie sposobu na to, by przeznaczyć jeden profil Firefox'a pod bezpieczne przeglądanie internetu. Jeśli chcemy mieć taką możliwość, to musimy korzystać z TorBrowser. Nie stanowi to oczywiście problemu, ale jako że ma on w sobie wbudowanego klienta Tor'a, to uruchamia też pewne procesy, które mogą okazać się zbędne, zwłaszcza, gdy na swoim linux'ie mamy już systemową instancję Tor'a. W takim przypadku, przydałoby się wyłączyć tego klienta Tor w TorBrowser, a ruch z przeglądarki przekierować do systemowego Tor'a i przez ten proces postaramy się przebrnąć w tym wpisie.

Aktualizacja Firefox'a i Thunderbird'a w debianie

Mikhail Morfikov — Tue, 09 Feb 2016 03:04:34 +0000

W 2006 roku, Mozilla przyczepiła się do debiana o to, że ten wykorzystuje ich znaki towarowe. Chodziło głównie o to, że debian wprowadzał swoje poprawki, które nie były zatwierdzone przez zespół Mozilli. W efekcie czego, debian pozmieniał nazwy szeregu produktów Mozilli i tak zamiast normalnego Firefox'a mamy Iceweasel, podobnie z Thunderbird'em i Icedove. Obecnie nie ma możliwości wgrania aplikacji Mozilli wykorzystując repozytorium debiana. Trzeba się trochę wysilić i paczki pobierać ręcznie z serwerów Mozilli. Takie rozwiązanie nie jest zbytnio praktyczne, bo przecie w linux'ie aplikacji nie aktualizuje się za pomocą ich interfejsów graficznych. Jeśli tak by było, to musielibyśmy uruchamiać przeglądarkę z uprawnieniami root w trybie graficznym, czego raczej nikt rozsądny nie próbowałby robić. Można, co prawda, napisać skrypt i całą operację aktualizacji nieco zautomatyzować. Problem w tym, że zarówno Firefox jak i Thunderbird ważą tak około 50 MiB każdy i taka aktualizacja polegająca na pobraniu całej aplikacji i zainstalowaniu jej na nowo zjadłaby trochę transferu. Istnieje jednak rozwiązanie, które zakłada wykorzystanie plików MAR. Ważą one zaledwie kilka MiB, bo zawierają jedynie aktualizację danej aplikacji. W tym wpisie spróbujemy się przyjrzeć procesowi aktualizacji z wykorzystaniem tych właśnie plików.

Zgodnie z informacją na tym blogu, Firefox wraca do debiana i zastępuje tym samym Iceweasel. Od tego momentu można już instalować pakiet firefox i cieszyć się normalnym produktem Mozilli. Niniejszy artykuł w dalszym ciągu znajduje zastosowanie ale nie można mieszać opisanego niżej sposobu aktualizacji Firefox'a z tym dostarczanym w ramach menadżera pakietów apt/aptitude . Zatem albo instalujemy Firefox'a bezpośrednio z repozytorium debiana, albo ściągamy pakiet z serwerów Mozilli.

Metadane plików graficznych (EXIF)

Mikhail Morfikov — Thu, 21 Jan 2016 16:58:55 +0000

Każdy plik posiada szereg opisujących go atrybutów. Możemy się o tym przekonać wykorzystując narzędzia ls lub stat . W ich przypadku zostaną nam zwrócone takie informacje jak rozmiar pliku, data modyfikacji czy też prawa dostępu. To właśnie są metadane opisujące pliki w obszarze systemu plików i są one wymagane, by system operacyjny działał prawidłowo. To jednak nie jedyne metadane, z którymi spotykamy się na co dzień. Najlepszym przykładem są zdjęcia czy filmy robione smartfonami czy też aparatami lub kamerami cyfrowymi. Każdy plik stworzony za pomocą tych urządzeń zawiera w sobie bardzo rozbudowane informacje, które nie zawsze chcielibyśmy udostępniać. W tym wpisie skupimy się głównie na danych EXIF zawartych w plikach graficznych, które postaramy się wydobyć, zmienić i usunąć.

Konfiguracja cache DNS w Firefox'ie

Mikhail Morfikov — Fri, 20 Nov 2015 14:01:17 +0000

We wpisie poświęconym systemowemu cache DNS w linux'ie mieliśmy okazję zobaczyć jak wzrasta wydajność po zaimplementowaniu tego mechanizmu. W skrócie, to ponad drugie tyle zapytań było rozwiązywanych lokalnie bez potrzeby odwoływania się do zdalnego serwera DNS, co zajmuje sporo czasu (20-40ms). Przeglądarki internetowe, np. Firefox, mają swoje wynalazki, które potrafią wyeliminować opóźnienia związane z surfowaniem po stronach www. Do nich zalicza się również cache DNS, z tym, że w tym przypadku zaimplementowany jest on na poziomie przeglądarki, a nie globalnie w systemie. Dzięki temu rozwiązaniu, nawet bez dnsmasq , Firefox jest nam w stanie zaoszczędzić sporo czasu przy przeglądaniu internetu. Zajrzyjmy zatem Firefox'owi pod maskę i sprawdźmy, które parametry dotyczące cache DNS wymagają dostosowania.

Więcej niż jeden profil w Firefox'ie

Mikhail Morfikov — Thu, 29 Oct 2015 16:50:34 +0000

Ogromna większość ludzi korzysta z jednego profilu swojej przeglądarki internetowej. Niesie to ze sobą spore zagrożenie bezpieczeństwa jak i może godzić w naszą prywatność. Jeśli dzielimy z kimś komputer, to raczej wszyscy domownicy posiadają osobne konta w systemie, a co z tym się wiąże, inny profil przeglądarki. I na tym zwykle podział się kończy ale przecie to nie wszystko. Profil, jak sama nazwa wskazuje, jest w stanie dostosować opcje przeglądarki, np. pod kątem pewnych aktywności. W tym wpisie postaramy się utworzyć kilka profili w Firefox'ie i sprawdzimy korzystanie z nich będzie odczuwalne w jakiś sposób dla przeciętnego użytkownika internetu.

Usuwanie wpisów z about:config w Firefox'ie

Mikhail Morfikov — Tue, 27 Oct 2015 20:58:39 +0000

Po wpisaniu w pasku adresu Firefox'a about:config , zostanie nam zwrócona dość długa lista parametrów konfiguracyjnych, które możemy sobie dostosować wedle uznania. Większość z nich ma spory wpływ na zachowanie samej przeglądarki ale są też i opcje, które zostały dodane za sprawą różnych dodatków. Chodzi o to, że za każdym razem gdy instalujemy nowy addon, to ten zwykle ma opcje konfiguracyjne i to właśnie one są widoczne w about:config . W przypadku gdy już nie korzystamy z tego dodatku i wyrzuciliśmy go kompletnie z Firefox'a, wpisy w konfiguracji dalej widnieją. Przydałoby się zatem nieco przeczyścić naszą przeglądarkę i usunąć te wszystkie śmieci.

Pliki .torrent i magnet linki w Firefox'ie

Mikhail Morfikov — Tue, 27 Oct 2015 20:02:45 +0000

Przeglądarki mają to do siebie, że każda z nich korzysta z własnych ustawień dotyczących typów MIME (mime type). Do tego dochodzi jeszcze fakt, że często te ustawienia są inne od tych, które mamy w systemie. Może to nie jest jakiś wielki problem, bo w opcjach Firefox'a możemy bez trudu szereg rzeczy poprzestawiać. Natomiast jest jeden problem, którego w prosty sposób się obejść nie da i trzeba się trochę na nim pochylić. Chodzi o dodawanie nowych typów MIME, które nie są pokazane na liście obsługiwanych typów w Preferences -> Applications. Wiąże się z tym tak skonfigurowanie przeglądarki, by automatycznie otworzyła ona jakiś program ilekroć dany typ pliku będzie pobierany.

Klawisz Backspace w Firefox'ie

Mikhail Morfikov — Sat, 11 Jul 2015 10:12:11 +0000

Przez cały czas korzystania z internetu, robiłem to za pomocą przeglądarki Opera. Nawet po tym jak przeszedłem na linuxa, to wciąż nie mogłem się z nią rozstać i to pomimo faktu, że nie była ona przecież opensource, przez co nie była także dostępna w repozytoriach debiana. Gdy deweloperzy z zespołu Opery przestali rozwijać tę przeglądarkę dla linuxa, musiałem poszukać sobie czegoś innego. Wybór padł na Firefox'a ale każdy kto używał tych dwóch przeglądarek wie, że różniły się one dość znacznie parę lat temu i jedną z tych bardziej odczuwalnych różnic była inna obsługa klawisza Backspace .

Logjam, czyli nowa podatność w SSL/TLS

Mikhail Morfikov — Mon, 25 May 2015 08:12:39 +0000

Jak donoszą ostatnio media, mamy kolejną dziurę (logjam) dotyczącą szyfrowania SSL/TLS, a konkretnie rozchodzi się o powszechnie stosowany na całym świecie protokół Diffiego-Hellmana . I znów jest podobny scenariusz, bo ten problem nie powinien mieć miejsca ale z powodu wstecznej kompatybilności, tj. zapewnienie wsparcia dla wszystkich tych przestarzałych szyfrów tak by te przedwieczne systemy/maszyny mogły działać, można doprowadzić do osłabienie mechanizmów, które powinny być wykorzystywane obecnie. OK, może nie tyle osłabić, co wykorzystać te słabsze odpowiedniki zamiast tych mocniejszych.